Mysterie opgelost: waarom werden Gouwenaars eigenlijk gapers genoemd?

135

Wie de geschiedenisboeken over Gouda induikt, komt dikwijls de naam ‘gaper’ tegen als bijnaam voor Gouwenaars. Het woord werd vaak gebruikt als scheldnaam door de omliggende dorpen en steden, dus het was niet echt iets om trots op te zijn. Maar waarom werden Gouwenaars eigenlijk gapers genoemd?  Vroeger bestond er voor elke stad en inwoner wel een bijnaam. Amsterdammers worden Mokumers genoemd, Delftenaren Kalfskoppen en Hagenaren Windhappers. Gouwenaars worden ook wel Kaaskoppen genoemd, maar ook de bijnaam gapers komt voor. Waar komt deze benaming eigenlijk vandaan?

Mogelijke oorsprong

Waarom we gapers genoemd werden, is eigenlijk nog onduidelijk. Er is veel onderzoek geweest naar de oorsprong van de bijnaam, maar de precieze reden is niet bekend. Wel zijn er een paar mogelijke oorsprongen:

Gouwenaars werden gapers genoemd omdat… we traag/lui waren

Eén van de mogelijkheden is dat de bijnaam is ontstaan omdat wachttijden bij de sluizen erg lang waren. De wachttijden liep hoog op en de Goudse bevolking keek gapend toe.

Gouwenaars werden gapers genoemd omdat… we ademhalingsproblemen hadden

De geneesheer Theodorus Janssonius van Almeloveen onderzocht ook de herkomst van deze bijnaam in de 16e eeuw. Hij ondervond dat Gouwenaars gapers werden genoemd omdat de stedelingen veel met stof, vlas en hennep werkten en daardoor kortademig werden. Door het te kort aan lucht liepen ze vaak met hun mond open. (lees verder bij bron).

Ga naar Bron